Obiecałem swą refleksję na temat lektury Levinasa - zanim jednak do niej przejdę (zastanawiam się, czy to dobre miejsce, bo nie każdy w sferze wiary akceptuje dociekania filozoficzne), chciałbym najpierw wspomnieć o innej lekturze, która ma odniesienia ściśle religijne - chodzi o książkę "Jezus z Nazaretu" Józefa Ratzingera, o której już tu wspominałem. Wobec wielkiego sporu o naturę Jezusa (nestorianizm, monofizytyzm) Benedykt XVI przywołuje osobę Maksyma Wyznawcy (z VII wieku), który zdecydoiwanie bronił ludzkiej natury Zbawiciela (wówczas ostro kwestionowanej). Wobec niedawno poruszonego przez Janusza i Sebastiana problemu ludzkiej i boskiej natury, warto raz jeszcze pochylić się nad tym tematem, który raz po raz daje o sobie znać. Otóż podążając za słowami Ratzingera, przylgnięcie Jezusa do Boga było tak doskonałe, że pozwoliło mu wejść w pełnię Bożej Osoby. Chodzi tu o postawę całkowicie SYNERGICZNĄ (współdziałającą, czyli zakładająca równy udział Bożej ŁASKI, co ludzkiej WOLI).

Maksym Wyznawca pisał, że jedyną przeszkodą do osiągnięcia pełnej jedności z Bogiem jest tylko (i aż!) ludzki GRZECH, który staje się prawdziwą przepaścią. Benedykt bardzo odważnie wchodzi w ten temat, wobec którego człowiek staje w jakiś sposób onieśmielony, obawiając się (chyba całkiem słusznie) własnej pychy - bo kimże jesteśmy, aby snuć myśl, że moglibyśmy śmiało "poruszać" się po całej "przestrzeni" Bożej, bez żadnych ograniczeń... A jednak to właśnie w ten sposób ujęta natura ludzka rozwiązuje odwieczną sprzeczność, jaką w sobie nosimy, otwierając nas na pełnię nadziei, że miłość chroni nas przed pychą w sposób doskonały. Dlatego tylko w odzieniu miłości możemy śmiało wejrzeć w oblicze Boga, które bez tego porażało każdego, kto tylko z samej ciekawości chciał wnikać w naturę Najwyższego - z pobudek, które równały się ze starotestamentalnym spoglądaniem w Jego oblicze.

Jako człowiek grzeszny, obarczony grzechem pierworodnym, nie mogę sam uwolnić się od grzechu, ale mogę przywdziać szatę, którą przygotował mi Jezus - przywdziewając ją, mogę tym samym przylgnąć do Boga obecnego w Jezusie Chrystusie. Pozostawiam więc wszelkie wyobrażenia i spekulacje na rzecz tego całkowitego przylgnięcia, które dostrzegam jedynie w bezwarunkowej miłości. I tylko w tym swoim największym pragnieniu odnajduję Boga w człowieku i człowieka w Bogu. Tylko przez takie rozumienie relacji Bóg-człowiek jestem w stanie zrozumieć tajemnicę naszego życia, wyrażającą się odwiecznym zdumieniem człowieka.

Cieszę się bardzo, że Janusz przytoczył tu słowa z Tryptyku Rzymskiego. Człowiek zwykle nie widzi ŹRÓDŁA – dostrzega jedynie rzekę (która im wyżej, tym bardziej rwąca). Nawet gdy poszukujący zada sobie trud, by dojść do źródeł tej rzeki, to jeszcze nie będzie samo źródło – bo tutaj już woda płynie – zaś u źródeł nieustannie się tworzy.  Źródło zawsze pozostanie tajemnicą – tak jak tajemnicą jest głębia oceanu, ku któremu wszystkie rzeki zmierzają... Tajemnicą jest też ciągła przemiana wód i wzajemne ich przenikanie. Warto więc pociągnąć przytoczony wcześniej cytat nieco dalej:

Zdumiewając się, wciąż się wyłaniał
z tej fali, która go unosiła,
jakby mówiąc wszystkiemu wokoło:
«zatrzymaj się! —  masz we mnie przystań»
«we mnie jest miejsce spotkania
z Przedwiecznym Słowem» —
«zatrzymaj się, to przemijanie ma sens»
«ma sens...  ma sens...  ma sens!»

To tyle rozważań na dzisiejsze przedpołudnie – życzę wszystkim radosnego i twórczego dnia!